Hartslag bij mannen

Mannen hebben gemiddeld een iets lagere rusthartslag dan vrouwen. Op zichzelf zegt dat weinig — wat je leefstijl doet, telt zwaarder.

Kort: De normale rusthartslag voor volwassen mannen ligt tussen de 60 en 100 slagen per minuut. Vaker dan bij vrouwen zie je waarden in de 50 of zelfs 40, doordat mannen sneller een door training verlaagde hartslag opbouwen.

Waarom gemiddeld iets lager dan bij vrouwen?

Het hart van een man is gemiddeld iets groter en pompt per slag iets meer bloed rond. Daardoor zijn er minder slagen nodig om hetzelfde werk te doen. Het verschil met vrouwen bedraagt gemiddeld enkele slagen per minuut. Voor een individu zegt dit weinig — er is grote spreiding.

Getrainde lage rusthartslag

Mannen die regelmatig duurtraining doen, ontwikkelen vaak een aanzienlijk lagere rusthartslag. Waarden van 45 tot 55 zijn bij hardlopers, fietsers en zwemmers heel gewoon. Topsporters scoren soms zelfs in de 30. Dat is geen ziekte, maar het gevolg van een sterker hart en een betere parasympathische tonus. Lees verder op hartslag bij sporters.

Belangrijke check: een lage rusthartslag bij een sporter geeft géén klachten. Wie zich licht in het hoofd voelt, snel moe is of flauwvalt, hoort altijd onderzoek te krijgen — sport of niet.

Cardiovasculaire risicofactoren bij mannen

Hart- en vaatziekten ontstaan bij mannen gemiddeld op iets jongere leeftijd dan bij vrouwen. Belangrijke risicofactoren waar je iets aan kunt doen:

Roken — verreweg de grootste vermijdbare risicofactor; lees roken en hartslag.
Hoge bloeddruk — meestal sluipend, dus laat het meten.
Hoog cholesterol.
Diabetes type 2.
Overgewicht, vooral rond de buik.
Veel zitten en weinig bewegen.
Hoge alcoholinname.
Slecht slapen, slaapapneu.
Chronische stress.

Familiegeschiedenis telt ook mee: als bij een eerstegraads familielid (vader, broer) op jonge leeftijd hart- of vaatziekte is opgetreden, is dat een reden voor extra alertheid.

Klassieke en minder klassieke klachten

De klassieke kenmerken van een hartinfarct zijn voor het grootste deel nog steeds geldig: drukkende pijn op de borst, uitstraling naar de linkerarm of kaak, zweten, misselijkheid, kortademigheid. Maar ook bij mannen kunnen klachten atypisch zijn, vooral bij ouderen en mensen met diabetes — daar is een hartinfarct soms ‘stil’ en wordt het pas later vastgesteld.

Bel 112 bij plotse, drukkende pijn op de borst (al dan niet met uitstraling), aanhoudende kortademigheid, hevig zweten met misselijkheid, of flauwvallen. Wacht niet af. Bij twijfel is bellen altijd terecht.

Wat een lagere rusthartslag écht zegt

Op groepsniveau wordt een lagere rusthartslag geassocieerd met een lager cardiovasculair risico. Dat betekent niet dat een hoger getal automatisch ‘slecht’ is en lager ‘beter’. Voor jouw eigen risico zijn andere factoren — bloeddruk, cholesterol, roken, gewicht, beweging — beter bruikbaar dan alleen je hartslag. Een hartslag die langzaam over de jaren stijgt zonder verklaring kan wél een goede aanleiding zijn om je leefstijl en gezondheid eens te laten doorlichten.

Wanneer naar de huisarts?

Maak een afspraak bij hartkloppingen die terugkomen, een rusthartslag die opvallend uit je gewone bereik valt, of bij minder inspanningstolerantie zonder dat je conditie minder is geworden. Heb je risicofactoren (roken, hoge bloeddruk, diabetes, hartziekte in de familie), laat dan periodiek bloeddruk en cholesterol controleren. Acute hevige klachten: bel 112. Zie wanneer naar de arts.