Hartslag tijdens zwangerschap

Tijdens je zwangerschap doet je hart meer werk. Een hogere rusthartslag is daarom normaal en hoort erbij.

Kort: In de zwangerschap stijgt de rusthartslag meestal met 10 tot 20 slagen per minuut. Dat past bij het hogere bloedvolume en de hogere zuurstofbehoefte. Aanhoudend boven 100 in rust met klachten als duizeligheid of kortademigheid is een reden om contact op te nemen met je verloskundige of huisarts.

Waarom je hartslag stijgt

Vanaf de eerste weken zwangerschap verandert je bloedsomloop. Je bloedvolume kan tegen het einde van de zwangerschap met grofweg een derde tot de helft toegenomen zijn. Tegelijk ademt je lichaam efficiënter en gaat de zuurstofbehoefte omhoog. Het hart reageert door zowel meer per slag te pompen als sneller te kloppen.

Een rusthartslag van 80 tot 90 die voorheen 65 was, is in de zwangerschap heel normaal.

Per trimester

Eerste trimester (week 1–13)

De hartslag begint al in de eerste weken te stijgen, vaak voordat veel andere veranderingen voelbaar zijn. Hartkloppingen, duizeligheid bij snel opstaan en kortademigheid bij inspanning kunnen optreden. Onregelmatige extrasystolen zijn vaker waarneembaar dan buiten de zwangerschap.

Tweede trimester (week 14–27)

Het bloedvolume groeit verder. De rusthartslag komt geleidelijk op zijn hoogste niveau. Veel zwangeren beschrijven dat traplopen of fietsen iets sneller hijgen geeft dan ze gewend zijn — dat hoort er meestal gewoon bij.

Derde trimester (week 28–geboorte)

Hartslag blijft hoog. Liggen op je rug kan duizelig maken doordat de baarmoeder druk geeft op de grote ader (vena cava); zijligging — bij voorkeur links — voorkomt dat. Hartkloppingen blijven mogelijk en zijn meestal onschuldig.

Sport en hartslag in de zwangerschap

Bewegen tijdens een gezonde zwangerschap is goed voor jou en je kind. Maar de oude vuistregel ‘blijf onder een hartslag van 140’ is achterhaald. Inmiddels wordt een persoonlijke benadering geadviseerd, gericht op gevoel: je moet tijdens inspanning nog kunnen praten in volzinnen. Hou rekening met je nieuwe basislijn — je hartslag start hoger dan voorheen, dus je piekwaarden ook.

Bouw de intensiteit op naar wat je gewend was, niet daarboven. Vermijd contactsporten en vermijd lang plat liggen tijdens kracht- of buikspieroefeningen na het tweede trimester. Voor een uitleg van zones, zie hartslagzones.

Wanneer is het wel reden om iets te laten checken?

Aanhoudende rusthartslag boven 100 die niet zakt na rust.
Hartkloppingen samen met duizeligheid, kortademigheid of pijn op de borst.
Plotse, hevige kortademigheid (alarmsymptoom).
Gezwollen kuit (mogelijke trombose, vaker in de zwangerschap).
Onregelmatige hartslag die langer aanhoudt.
Flauwvallen of bijna-flauwvallen.

Bel 112 of de spoedeisende hulp bij plotse hevige kortademigheid, flauwvallen, hevige pijn op de borst, plotse hoofdpijn met visusklachten, of bij plotse zwelling van een been (mogelijke trombose). Tijdens kantoortijden bel je je verloskundige of huisarts; daarbuiten de huisartsenpost of het ziekenhuis dat je begeleidt.

Hartkloppingen — meestal niet ernstig

Veel zwangeren krijgen voor het eerst hartkloppingen. Vaak gaat het om onschuldige extrasystolen of een sinustachycardie door inspanning of warmte. Schildklierfunctie en bloedarmoede worden bij zorgen meestal als eerste gecheckt — beide veranderen in de zwangerschap en kunnen hartkloppingen geven. Zie ook hartkloppingen.

Wanneer naar de verloskundige of huisarts?

Twijfel je, neem dan eerst contact op met je verloskundige of (bij medische zwangerschapsbegeleiding) je gynaecoloog. Bij niet-zwangerschap-gerelateerde klachten van het hart is je huisarts het juiste adres. Liever één keer te veel bellen dan zorgen alleen blijven dragen.